Professioneel begeleiden van autistische kinderen

Professioneel begeleiden van autistische kinderen

Mensen met autisme hebben een andere manier van informatieverwerking en hebben daardoor regelmatig moeite met sociale contacten en communicatie. De aard en intensiteit van autisme varieert per persoon. Leerlingen met autisme hebben behoefte aan begeleiding en duidelijkheid. Om goed om te gaan met leerlingen met autisme hebben leerkrachten actuele en betrouwbare kennis nodig.

Leerlingen met autisme hebben begeleiding nodig, omdat zij moeilijk kunnen omgaan met onverwachte omstandigheden. Daarnaast voelen zij zich vaak niet begrepen, omdat ze informatie anders verwerken dan hun leeftijdsgenoten zonder autisme. De behoefte aan begeleiding is verschillend, maar in periodes van verandering kan er meer begeleiding nodig zijn. Een voorbeeld van zo’n situatie is de overgang van het primair onderwijs naar het voortgezet onderwijs. Ieder persoon met autisme heeft ontwikkelingsmogelijkheden, maar wel in zijn eigen tempo of volgorde. De Nederlandse Vereniging voor Autisme (NVA) vindt dat leerkrachten zich verder moeten professionaliseren op het gebied van autisme.

Medische verklaring
Wilt u beter leren omgaan met leerlingen met autisme, inspiratie opdoen en echt vanuit hen leren kijken? Dan kan uaanzet.nl u verder helpen met waardevolle tips. In de psychiatrie spreekt men van ‘autisme spectrum stoornis’. Het woord stoornis wordt hier gebruikt in een medische context en zegt dus niks over de persoonlijkheid of het karakter. Volgens het medische model is autisme een aangeboren stoornis en leidt een combinatie van genetische kwetsbaarheid en factoren in de omgeving tot een storing tijdens de informatieverwerking. Naast deze medische verklaring is er ook een andere kijk op de ontwikkeling van kinderen met autisme. Psychologe dr. Martine Delfos stelt namelijk dat autisme geen defect in de hersenen is, maar een atypische ontwikkeling van de hersenen.

Andere benadering
Mensen met autisme nemen de werkelijkheid anders waar, omdat hun hersenen zich in een ander tempo en in een andere volgorde ontwikkelen. De leeftijd waarop de zintuigen rijpen verschilt per persoon met autisme. Daarnaast zegt dr. Martine Delfos dat ‘kinderen zich normaal eerst sociaal-emotioneel en later cognitief ontwikkelen. Bij kinderen met autisme is dat vaak precies andersom’. Deze verklaring geeft een nieuwe kijk op de omgang met autisme. Als iemand met autisme zich anders gedraagt dan verwacht, dan is dat een signaal dat die persoon zich op dat vlak in een andere ontwikkelingsfase bevindt dan zijn of haar leeftijdsgenoten. Zo kunnen deze leerlingen zich ‘jonger’ of ‘ouder’ voelen.

Plek in maatschappij
“Ik vind het ontzettend belangrijk dat elk kind met autisme een goed plekje kan krijgen in de maatschappij”, zei Sharda Hakkeling, directeur va de Wilhelminaschool in Rotterdam, tegenover uaanzet.nl. “Om dat voor elkaar te krijgen, moeten we naar elk kind individueel kijken: wat hebben zij nodig om op een hoger niveau te komen? Een kind met autisme kan heel goed meekomen in het reguliere onderwijs, mits er rekening wordt gehouden met het feit dat hij of zij anders denkt. Kinderen met autisme hebben structuur en duidelijkheid nodig.” Zo kan het zijn dat een leerling met asperger – een vorm van autisme – teveel prikkels krijgt in een drukke omgeving. Het kan helpen om een kind met asperger via een andere ingang de school in te laten komen, zodat hij of zij de drukte kan omzeilen.

Ouders betrekken
De NVA geeft op hun website aan dat de invoering van de Wet passend onderwijs ook gevolgen heeft voor de organisatie van het onderwijs aan leerlingen met autisme. “Wij willen dat er onderwijs op maat komt voor alle leerlingen met autisme. Ook maken wij ons hard voor de positie van ouders in passend onderwijs”, luidt een verklaring van de NVA op hun eigen portaal. “Ouders moeten zo veel mogelijk betrokken worden als ervaringsdeskundigen met kennis over hun kind.” Zo kunnen leerkrachten leerlingen met autisme al helpen door een speciale ‘uitrustplek’ voor ze in te richten. Leerlingen met autisme kunnen namelijk van slag raken als ze informatie verkeerd verwerken of niet begrijpen. Als ze boos zijn, kunnen ze op de uitrustplek tot rust komen. “Zo kunnen zij rustig worden door er een tekening te maken.”

Angst wegnemen
De NVA geeft ook aan dat het voor kinderen met autisme prettig kan zijn als ze een eigen koptelefoon krijgen. Vooral leerlingen die in een combinatieklas zitten, kunnen hier veel voordeel mee doen. Als groep zeven uitleg krijgt, terwijl groep acht zelfstandig moet werken, kan een leerling met autisme een koptelefoon opdoen. Hierdoor sluit hij zich af van de geluiden in zijn omgeving en kan hij zich in alle rust concentreren op zijn opdrachten. Annet Kuyt, leerkracht in het basisonderwijs, geeft op deze website ook aan dat het helpt om kinderen structuur te bieden. “Ik bied veel structuur in de klas door een weekplanning en dagroosters te maken. Zo weet iedereen van te voren wat er gaat gebeuren. Door de dag voor kinderen met autisme zo voorspelbaar mogelijk te maken, hebben ze geen angst voor de dag van morgen en kunnen ze goed meekomen in de klas.”

Door Twan Epe

Er is 1 reactie op dit artikel
  1. H om 9:48 pm

    Daarnaast is het van groot belang om vroegtijdige signalen van overprikkeling te herkennen en daar tijdig de nodige stappen in te kunnen ondernemen zodat overprikkeling kan worden voorkomen . Wel zo prettig voor de leerling met ASS , de andere leerlingen en de leerkracht. Voorkomen is immers beter dan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>