Professional Capital: kwaliteitsverbetering

Professional Capital: kwaliteitsverbetering

Waar veel scholen vasthouden aan een traditionele aanpak, zijn er ook scholen die een andere weg inslaan en opzoek gaan naar vernieuwing. Tegenlicht besteedde in februari aandacht aan een emancipatiebeweging in het onderwijs. Zo werden drie scholen tegen het licht gehouden die afscheid nemen van oude normen en modellen. De onderwijsvernieuwingen die in de aflevering ‘De onderwijzer aan de macht’ aan bod komen zijn geïnspireerd op boeken. DGPD behandelt deze boeken in een vijfdelige serie. Professional Capital van Andy Hargreaves is deel twee van deze reeks.

De toekomst van leren hangt onlosmakelijk samen met de toekomst van lesgeven. Andy Hargreaves schreef samen met Michael Fullan het boek Professional Capital, waarin zij aantonen dat de kwaliteit van onderwijs vooral zit in het ‘professionele kapitaal’ van elke docent op elke school. De auteurs spreken zich uit tegen beleid dat tot gevolg heeft dat scholen vooral werken met onderwijzers die onervaren, slecht betaald en snel opgebrand zijn. Samen zetten de schrijvers, die veel ervaring hebben in het onderwijs en leiderschap, een nieuwe agenda op om de toekomst van het onderwijs te transformeren. De schrijvers leggen uit hoe hier in hun ogen verandering in kan worden aangebracht.

Kwaliteitsverbetering
Niet alleen de kennis en vaardigheden van de leerkrachten, maar vooral de bereidheid tot met elkaar samenwerken en de mate waarin zij in staat zijn zelfstandig de juiste beslissingen te nemen, leiden tot de gewenste kwaliteitsverbetering. De kwaliteit wordt met name bepaald door de kwaliteit van de leraren: hun expertise en ervaring, gedeelde verantwoordelijkheid voor het leren van de leerling, de onderlinge samenwerking en het doel- en opbrengstgericht werken bepalen in hoge mate de leeropbrengsten van de leerlingen. Dat onderbouwen Hargreaves en Fullan met een onderzoek van Carrie Leana uit 2011. Het onderzoek van Carrie Leana heeft aangetoond dat alleen investeren in kennis en vaardigheden van de individuele leraar niet tot de gewenste kwaliteitsverbetering zal leiden.

Scholen met hoog opgeleide, ervaren leerkrachten, maar zonder samenwerkingscultuur, presteren minder dan scholen met een gemiddeld lerarencorps. Fullan en Hargreaves betogen in hun boek dat een duurzame kwaliteitsverbetering van het onderwijs alleen gerealiseerd kan worden door te investeren in de drie pijlers van Professional Capital: Human Capital, Social Capital en Decision Capital. In dit stelsel wordt Human Capital gedefinieerd als de kennis, vaardigheden, specialismen en ervaringen van de individuele teamleden. Met scholing, cursussen, coaching, individuele begeleiding en personeelsgesprekken investeer je met name in het Human Capital van de school. De tweede pijler, Social Capital, wordt aangeduid als de kwaliteit en frequentie van de interactie en samenwerking tussen leerkrachten. Hierbij is sprake van een professionele cultuur, gericht op het van elkaar leren.

Gezamenlijke focus
Het team opereert namelijk vanuit een gedeelde missie en visie en heeft een gezamenlijke focus op leren. Het organiseren en faciliteren van leergesprekken en collegiale klassenbezoeken zijn een voorbeeld van een investering in Social Capital. De laatste pijler, Decision Capital, wordt beschreven als de mate waarin leraren in staat zijn om zelfstandig de juiste beslissing te nemen in complexe situaties. Dit beoordelingsvermogen ontwikkel je door ervaring en reflectie. Interventies die gericht zijn op het vergroten van het Decision Capital van het team zijn bijvoorbeeld flitsbezoeken waarbij reflectieve vragen worden gesteld. Werken aan een duurzame leercultuur vraagt echter meer dan scholing alleen. Hargreaves en Fullan geven in hun boek dan ook aan dat een team tussen de scholingsmomenten door nauwelijks de tijd neemt voor reflectie op ervaringen om van elkaar te leren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>