Leren van professionals

Leren van professionals

Er is nogal wat te doen over ‘de docent als professional’. Zijn docenten professionals? Niet in de klassieke zin van het woord, kijkend naar de beperkte handelingsvrijheid, onderschatting van vakkennis en vakmanschap, de vele regels en het papierwerk. Deze discussie wekt vaak (terecht) de ergernis van onderwijsprofessionals.

Professionaliteit verwijst naar een beroep (de professie), een kwaliteit (de mate van professionaliteit) en naar leren en ontwikkelen (een professional wil steeds beter worden in zijn vak). Een groot verschil tussen de klassieke professional en de docent is dat – bij de eerste – de eigen beroepsgroep een grote invloed heeft op de vaststelling van de professionaliteit en de ontwikkeling van de professional. Docenten zijn op dat gebied vaak nog afhankelijk van de beslissingen van het schoolmanagement. Gelukkig zien we ook hier beweging ontstaan door de ontwikkeling van een beroepsregister, het innemen van professionele ruimte door docenten en het organiseren van de eigen professionalisering (The Crowd).

Hoe leren docenten in hun werk en op hun werkplek? Veelal door uitwisseling en collegiale consultatie bij de koffieautomaat en aan de lunchtafel. Kwesties die meer tijd en uitdieping behoeven blijven vaak liggen. Willen leren begint bij nieuwsgierigheid, bij vragen stellen, maar die nieuwsgierigheid verdampt gemakkelijk als er veel moeite gedaan moet worden om antwoorden te vinden. Professionalisering moet je organiseren. Het zou fijn zijn als er een plek en een groep is waar nieuwsgierigheid mag worden uitgeleefd.

Veen c.s. (2010) heeft in zijn metastudie over het leren van professionals een aantal succesfactoren gevonden die maken dat (interne) professionalisering hout snijdt: zelf kiezen, samen met collega’s leren, invloed hebben op de doelen en inhoud van de training, aan de slag met eigen praktijkvragen, actief en onderzoekend. Daarbij is het van belang dat de professionalisering aansluit bij het schoolbeleid en wordt gefaciliteerd in tijd en plaats.

Een vorm van professionalisering die heel goed past bij deze uitgangspunten is de professionele leergemeenschap. Docenten vormen een groep rondom een vraag, probleem of uitdaging en gaan daarmee op een onderzoekende manier aan de slag. Zij analyseren het probleem in de huidige praktijk, formuleren onderzoeksvragen, verdiepen zich in (nieuwe!) bronnen, raadplegen (externe!) experts en verkennen voorbeeldsituaties in de (externe!) omgeving. Met de gevonden informatie worden nieuwe praktijken ontworpen, uitgeprobeerd en geëvalueerd. Wat werkt? Hoe werkt het? En waarom werkt het zo?

Nieuwe inzichten, een frisse blik en gedegen verdieping. Met die opbrengst kun je aankomen. Bij je leerling, je collega, je leidinggevende en je beroepsgroep. Die docent is professioneel.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>