Het prachtige risico van onderwijs: eigen opvatting inbrengen

Het prachtige risico van onderwijs: eigen opvatting inbrengen

Waar veel scholen vasthouden aan een traditionele aanpak, zijn er ook scholen die een andere weg inslaan en opzoek gaan naar vernieuwing. Tegenlicht besteedde in februari aandacht aan een emancipatiebeweging in het onderwijs. Zo werden drie scholen tegen het licht gehouden die afscheid nemen van oude normen en modellen. De onderwijsvernieuwingen die in de aflevering ‘De onderwijzer aan de macht’ aan bod komen zijn geïnspireerd op boeken. DGPD behandelt deze boeken in een vijfdelige serie. Het prachtige risico van onderwijs van Gert Biesta is het derde deel.

Het risico is volgens Biesta niet dat leerkrachten onvoldoende wetenschappelijke kennis gebruiken of dat leerlingen onvoldoende gemotiveerd zijn. Het risico van onderwijs bestaat eruit dat leerlingen niet als objecten gezien moeten worden, die in een mal geperst moeten worden, maar als subjecten, met een eigen handelingsvrijheid en verantwoordelijkheid. Dit betekent dat er per definitie geen onderwijssysteem is waarin een bepaalde input leidt tot een vrijwel zeker te voorspellen output. Dat betekent ook dat het niet wenselijk is naar zo’n systeem te streven. Als we dat doen, dan neutraliseren we het risico van onderwijs en dan blijft er volgens Biesta geen onderwijs meer over. Het boek van Biesta is daarom een oproep om risico te nemen. Onderwijs zou een radicaal communicatieproces moeten zijn, waarin we volgens Biesta altijd bereid moeten zijn onze eigen opvattingen in te brengen.

Zwak creatieproces
De afgelopen jaren is een breed gesprek op gang gekomen over een nieuwe visie op goed onderwijs. Leerkrachten, maar ook ouders en beleidsmakers, zetten in toenemende mate vraagtekens bij de nadruk die er is komen te liggen op onderwijs als economisch instrument. Ook is de vraag of we onderwijs niet te veel als een maakbaar proces zijn gaan beschouwen. Volgens Biesta moeten we niet uit het oog verliezen dat menselijke ontwikkeling nu eenmaal geen mechanisch, voorspelbaar proces is. Integendeel, onderwijs is een proces met een groot, maar prachtig risico. Biesta gaat in zijn boek in op de risico’s die er zijn, maar hij beschrijft vooral welke kansen er liggen voor het onderwijs. Risico nemen wordt in de volksmond vaak negatief uitgelegd, maar Biesta denkt in zijn boek vooral in kansen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

De volgende HTML-tags en -attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>